Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Δεκέμβριος, 2007

Αιδώ τε και δίκην - Δελφικά Ρητά

Εικόνα
O Ζευς, ο πατέρας των θεών, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία έδωσε στον άνθρωπο την «αἰδῶ τε καί δίκην». Η αιδώς, από το ρήμα αιδέομαι, σημαίνει ντρέπομαι, αισχύνομαι. Διαβάζουμε:
Ζεύς οὖν δείσας περί τῷ γένει ἡμῶν, μή ἀπόλοιτο πᾶν, Ἑρμῆν πέμπει ἄγοντα εἰς ἀνθρώπους αἰδῶ τε καί δίκην... (Πλάτωνος, Πρωταγόρας, ΧΙΙ, A-D)
Έτσι, ο άνθρωπος έχει μέσα του έμφυτο τον ηθικό νόμο, έχει μόνος του συνείδηση του δικαίου και του αδίκου και δεν χρειάζεται ούτε τον ίδιο τον θεό, ούτε τους εκλεκτούς του να του υπαγορεύσουν τους νόμους (όπως συμβαίνει στην εβραϊκή κοινωνία με τις 10 εντολές του Μωυσή). Οι Έλληνες πρώτοι κατανοούν την αξία της παιδείας, αφού αποστολή της είναι να δώσει στον άνθρωπο την γνώση των μέτρων και των σταθμών αυτών που ορίζουν το δίκαιο, ώστε αυτά να κρατούνται ενεργά και σε διαρκή εγρήγορση. (Κατανοούν, δηλαδή, εμμέσως, την βιολογική/γονιδιακή φύση της ηθικής που σύμφωνα με τον R.Dawkins αποτελεί παραπροϊόν της διαδικασίας φυσικής επιλογής.)